روش های کمی مورد نیاز شرکت های ایرانی

 در دنیای تجارت امروز، روش های کمی تقریبا در هر زمینه ای مورد نیاز می باشند. از پیش بینی ها و برآورد ها گرفته تا بهینه سازی ها و مدل سازی و تصمیم گیری های حیاتی. امروزه، علاوه بر مدیریت کارای سازمان، فرآوری و پردازش داده های ثبت شده و استخراج و تحلیل نتایج حاصل از آن  و به کار گیری در تجارت، مزیت رقابتی قابل توجهی را نصیب سازمان می نماید.

   امروزه سازمان های بزرگ، مبالغ هنگفتی را صرف  ثبت، رصد و بایگانی اطلاعات می کنند. این اطلاعات شامل اطلاعات مشتریان، نحوه ی پرداخت و دریافت آن ها، زمان های تراکنش ها و همچنین سفارشات  و کلیه ی فعالیت های مرتبط سازمان می باشند. اما متاسفانه اغلب این داده ها به صورت رسوبی و بدون استفاده در پایگاه های داده ذخیره می گردند. این در حالی است که نرم افزار های تجاری رایجی که با عنوان هوشمند ساز (BI) در بسیاری از سازمان ها به کار گرفته می شوند بیشتر در نقش گیج یا نشان گری از وضعیت آماری سیستم عمل می کنند و تحلیل های سطح اول را ارائه می نمایند. و کمتر هوشمندی وجود تحلیل های سطوح عمیق تر در آن ها مشاهده می گردد.

 اما در شرکت های بزرگ بین الملی اطلاعات ذخیره شده، به مثابه لجنی ارزشمند با قابلیت استخراج تحلیل هایی طلایی نگریسته می شود. از همین رو، تدوین استراتژی های کوتاه مدت و بلند مدت، طبقه بندی و خوشه بندی رفتاری مشتریان، عارضه یابی های کمی و همچنین بهینه سازی ساختار سازمانی و نیز انواع پروژه های تحلیل عددی با اعمال الگوریتم های کمی بر داده های موجود در پایگاه داده انجام می گیرد.

 با این وجود در شرکت های ایرانی ترس از ریاضیات و ناشناخته بودن تاثیر تحلیل ها و مدل سازی های کمی، آن ها را از گنجی که در دل سازمانشان وجود دارد محروم ساخته است. این شرکت ها دائمآ در حال تولید ایده ها و محصولان جدید برای افزایش سود و تحصیل موقعیت برتر در بازار رقابتی هستند. اما این نکته هنوز از دید تیز بین اغلب مدیران پنهان مانده است، که تاثیر بهینه سازی فرایند ها، می تواند سحر آمیز باشد.

 این عبارت تعریفی کلاسیک برای توضیح بهینه سازی فرایند ها است که بهینه سازی، کشف کارخانه ای پنهان در دل سازمان شما است. ایده ی اصلی بهینه سازی فرایندها، ویرایش و به روز آوری فرایند های در حال انجام در سازمان با بالا بردن مقدار سود و یا محصول و یا کاهش هزینه ها، با به کار گیری روش های کمی، به منظور رسیدن به راندمان بیشتر است.. فرایند های سازمانی حاصل بر هم کنش عواملی نظیر نیروی انسانی، دستگاه ها و ابزار مورد استفاده و نحوه ی تعامل این عوامل با یکدیگر هستند.

 نکات مطروحه، از مورادی هستند که در رابطه با تحلیل های کمی یا quantitative analysis  مطرح می گردند. در یک طبقه بندی رایج می توان تحلیل های کمی را به سه زیر شاخه تقسیم کرد:

 1-    بهینه سازی

 2-    مدل سازی و پیش بینی

 3-    تصمیم گیری

  این سه شاخه از محاسبات کمی نقشی باور نکردنی در بهبود و ارتقای موقعیت سازمان از لحاظ کارایی و نظم و کاهش هزینه ایفا می کنند. اما ناشناخته بودن این روش ها و تخصص و مهارت قابل توجه مورد نیاز برای به کار گیری آن ها در فعالیت های سازمان، موجب شده است که برخی از مدیران و تصمیم گیرندگان، استفاده از روش های سنتی مرسوم را به، به گار گیری روش های کمی رجحان دهند.

 در حقیقت ما معتقدیم همان طور که افراد خبره در زمینه های مختلف از مسائل حقوقی گرفته تا مسائل اقتصادی و بازاریابی و نیز فناوری اطلاعات و نیروی انسانی  به مدیریت سازمان ها مشاوره می دهند، نیاز به افراد متخصص در زمینه تحلیل های کمی که در تمامی ارکان مدیریت یک سازمان ایفای نقش می کند به شدت در شرکت های ایرانی احساس می شود. 

برخی از  دلایل و ضروریات وجود متخصصین تحلیل های عددی در سازمان های بزرگ به شرح زیر می باشد:

1-     بسیاری از مسائل که به صورت سنتی در حال اجرا هستند با استفاده از روش های پیشرفته حل عددی با کارایی بیشتر یعنی با صرف هزینه و زمان کمتر قابل انجام هستند. این مسائل در بسیاری از موارد از دید افراد غیر متخصص پنهان هستند و اصولا به نظر نمی آید که بتوان این گونه تصمیم گیری ها و فعالیت ها را با استفاده از تکنیک های حل عددی محاسبه نمود. با بررسی ساختار کنونی و فعالیت های در حال انجام سازمان و تطبیق این فعالیت ها با حالت بهینه، یک متخصص روش های عددی می تواند پیشنهاد های بهبود حیاتی برای ارتقا و کارایی سازمان را ارئه دهد.

 2-    در بسیاری از موارد پروژه ها و طرح هایی از طرف واحدهای پژوهشی سازمان ها تعریف می گردد که کلیت و یا قسمتی از طرح مذکور شامل رویکرد های الگوریتمی، ریاضی و یا حل عددی می باشد. وجود یک متخصص و همکاری از جانب وی برای تعریف صحیح صورت مسئله و خواسته های کلیدی سازمان ضروری می باشد.

 3-    در انتخاب و نظارت بر عملکرد مجریان پروژه های با رویکرد حل عددی و نیز برآورد قیمت این گونه پروژه ها یک متخصص حل عددی در کنار سازمان بسیار ضروری است.

 4-    در مواجهه با بسیاری از تصمیم گیری ها مانند مکان یابی و یا تخصیص امکانات و همچنین ممیزی ها می توان روش های عددی را به عنوان یک ابزار قوی در کنار سایر ابزار ها به کار گرفت. و طراحی و شناسایی روش های عددی که قابلیت اجرا در دنیای واقعی و متناسب با شرایط واقعی سازمان را داشته باشد تنها از عهده متخصصین حل عددی بر می آید.

 5-    مدیریت سازمان ها، در تلاش است تا هر فرد را با توجه به تخصص مربوطه در سازمان متبوع خود به کار گیرد. حل عددی و فهم الگوریتمی مسائل یکی از زمینه هایی است که افراد پس از حل ده ها و صد ها مسئله عددی و مواجه شدن با بسیاری از چالش ها در دنیای واقعی، در آن متخصص می شوند. تفکر بین رشته ای و فهم جامع مسائل و قابلیت تقسیم مسائل به زیر مسئله های کوچکتر و شناخت روش های مورد نیاز برای حل و محاسبه ی هر یک از آن ها، قطعا نیازمند تخصص در این زمینه می باشد.

گروه الگوریتم نویسی و راهکارهای کمی دانشگاه تهران، اولین مجموعه ای است که در زمینه تخصصی روش های کمی پیشرفته فعالیت می نماید. تجربه حل ده ها مسئله و طرح پژوهشی و صنعتی در زمینه الگوریتم ها و روش های کمی در علوم مختلف از جمله، فنی و مهندسی، مدیریت، اقتصاد، پزشکی، بازاریابی، هواشناسی، جهانگردی و در صنایع مختلف از جمله بانکداری و بازرگانی و شرکت های نفت و گاز و صنایع نظامی، این مزیت را به این گروه بخشیده است که نه تنها با الگوریتم ها و روش های کمی گوناگون آشنایی و قرابت دارد، بلکه بتواند آن دسته از روش هایی که در حل مسئله خاص مورد نظر، قابلیت اجرا در دنیای واقعی را داشته و کارایی مد نظر را ایجاد کند، شناسایی و پیاده سازی نماید.