تحلیل بیلان آبی دریاچه ارومیه : بخش اول - برآورد میزان تبخیر

سعید فرخی، گروه کوانتس دانشگاه تهران

محمد باقر روشن، گروه کوانتس دانشگاه تهران

چکیده

دریاچه ارومیه به عنوان بزرگترین دریاچه داخلی کشور و دومین دریاچه بزرگ آب شور جهان، در سال های اخیر با خطر خشکی کامل روبرو شده است. احیای دریاچه ارومیه به توسعه مدل هایی جهت تحلیل بیلان آبی آن نیازمند می باشد. در این تحقیق با استفاده از ایستگاه های تبخیر سنجی وزرات نیرو میزان تبخیر از سطح دریاچه به صورت میانگین ماهانه و سالانه برآورد شده است.  و عدد 900 میلیمتر به عنوان تبحیز سالانه از سطح دریاچه محاسبه شده است.  به همین منظور داده های 14 ایستگاه تبخیر سنجی از جمله ایستگاه تبخیر سنجی گلمخانه که داده های تبخیر آب شیرین و آب شور دریاچه را ثبت نموده، مورد بررسی قرار گرفته است. با مقایسه میانگین مقادیر تبخیر 14 ایستگاه تبخیر سنجی مجاور دریاچه با مقادیر تبخیر آب شیرین و شور ایستگاه کلمخانه، و اعمال تصحیح ضریب تشتک، تبخیر کلی از سطح دریاچه ارومیه محاسبه شده است و در پایان با در نظر گرفتن الگوری تبخیر ماهیانه ایستگاه های تبخیر سنجی، تبخیر ماهانه از سطح دریاچه در 12 ماه سال محاسبه شده است.

برآورد اولیه فنی-اقتصادی انتقال آب از دریاچه خزر به دریاچه ارومیه

 

چکیده

نابودی و خشک شدن دریاچه ارومیه در سالهای اخیر به عنوان یکی از فجایع زیست محیطی گریبانگیر کشور شده است. انتقال آب از دریاچه خزر به دریاچه ارومیه نیز به عنوان یکی از راهکارهای حل معضل دریاچه ارومیه مطرح شده است. بدیهی است برای اجرای چنین طرح های ملی با ابعاد و پیچیدگی های مختلف و نیز هزینه های بسیار زیاد، نیازمند مطالعات و پژوهشهای مختلف در حوزه های مختلف نظیر فنی، اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و ... است. در همین راستا گروه کوانتس، فارغ از تأیید یا تکذیب این طرح، برآورد اولیه فنی و اقتصادی طرح انتقال آب از دریاچه خزر به دریاچه ارومیه را برای سناریوهای مختلف انتقال آب (1620 حالت مختلف) انجام داده است. مقاله پیش رو به تشریح متدولوژی و چگونگی انجام کار و سپس نتایج آن به صورت امکان سنجی فنی و اقتصادی انتقال آب از دریاچه خزر به دریاچه ارومیه می­پردازد. در این مقاله برای نیل به این هدف از منابع، اطلاعات و داده‌های معتبر ستاد احیای دریاچه ارومیه و سایر نهادها استفاده شده است. بدین منظور ابتدا چند خط لوله با دبی‌های متفاوت و لوله‌های متفاوت (هم از نظر قطر و هم از نظر جنس) به عنوان سناريوهای متفاوت مورد بررسی قرار گرفته است (که سعی شده است خطوط لوله‌های انتخابی، از مسیرهای بهینه‌ای گذر کنند). سپس مواردی که تأثیر بسزایی در هزینه انتقال آب دارد، شناسایی ‌شده و هزینه انتقال آب برای سناریوهای متفاوت تخمین زده شده و هزینه های فنی و اقتصادی طرح برای سناریوهای مختلف بیان شده است.