تحلیل بیلان آبی دریاچه ارومیه: بخش نهایی- توسعه مدل بیلان آبی دریاچه ارومیه

محمدصادق غیاثی، گروه کوانتس دانشگاه تهران

محمدباقر روشن، گروه کوانتس دانشگاه تهران

چکیده

دریاچه ارومیه به عنوان بزرگترین دریاچه داخلی کشور، دارای اهمیت و نقش استراتژیک در زمینه های مختلفی چون زیست محیطی و کشاورزی است. گروه کوانتس دانشگاه تهران در این مقاله به بررسی و مطالعه دقیق و علمی بیلان دریاچه ارومیه برای 12 ماه سال در 16 سال گذشته (از سال 1375 تا سال 1390) با استفاده از منابع، اطلاعات و داده های معتبر پرداخته خواهد شد. بدین منظور ابتدا با استفاده از نقشه دقیق 3 بعدی از دریاچه ارومیه به بررسی رابطه میان تراز و حجم آب دریاچه ارومیه پرداخته خواهد شد. سپس آبهای ورودی سطحی، تبخیر و بارش سالیانه و همچنین سایر عوامل ناشناخته و رابطه آنها با حجم یا تراز دریاچه مورد بررسی قرار خواهد گرفت. محاسبات گروه کوانتس حاکی از آن است که سایر عوامل ناشناخته علیرغم آنکه کمتر مورد توجه قرار دارند به طور متوسط 0.36 کیلومتر مکعب در ماه در بیلان آبی دریاچه ارومیه موثر است. تحقیق پیشرو با مطالعه بیلان آبی دریاچه ارومیه و عوامل موثر در آن، اولین قدم را در راستای بررسی راهکارهای احیای دریاچه ارومیه برای تعیین حجم آب ورودی به دریاچه به جهت رسیدن به تراز دلخواه بر می­دارد.

شبیه سازی ماهانه برنامه ستاد احیای دریاچه ارومیه با در نظر گرفتن برخی احتمالات

سعید فرخی- گروه کوانتس دانشگاه تهرات

محمد باقر روشن - گروه کوانتس دانشگاه تهران 

چکیده

ستاد احیای دریاچه ارومیه با هدف، یافتن راهکار مناسب جهت بازسازی بدنه بیولوژیکی دریاچه ارومیه از ابتدای سال 1393 رسماً فعالیت خود را آغاز نمود و در مدت 3 ماهه اول فعالیت خود، برنامه‌ای زمان بندی شده به عنوان طرح احیای دریاچه را ارائه نمود. در این برنامه انتقال آب از ارس و زاب و صرفه جویی در مصرف آب کشاورزی حوضه آبریز و همچنین رها سازی آب از سد بوکان به عنوان منابع تأمین آب اضافی جهت احیای دریاچه در نظر گرفته شده است. و پیش بینی نموده که در یک بازه زمانی 10 ساله تراز آب دریاچه ارومیه به 1274/1 متر یا همان تراز بیولوژیک خواهد رسید. اما با توجه به اینکه هر استراتژی با خطر مواجهه با مشکلات پیش بینی نشده روبرو است و سابقه این گونه موارد نیز در ایران در هر پروژه‌ای می‌توان مشاهده نمود بنابراین لازم است که این گونه عدم قطعیت‌ها در نظر گرفته شده و ریسک استراتژی تدوین شده به دقت محاسبه شود.

تحلیل بیلان آبی دریاچه ارومیه : بخش دوم - برآورد میزان بارندگی و جریان‌های سطحی

سعید فرخی، گروه کوانتس دانشگاه تهران

محمدباقر روشن، گروه کوانتس دانشگاه تهران

 

چکیده

دریاچه ارومیه به عنوان بزرگ‌ترین دریاچه داخلی کشور و دومین دریاچه بزرگ آب شور جهان، در سال‌های اخیر با خطر خشکی کامل روبرو شده است. احیای دریاچه ارومیه به توسعه مدل‌هایی جهت تحلیل بیلان آبی آن نیازمند می‌باشد. در این تحقیق با استفاده از داده‌هایایستگاه‌های باران سنجی و هیدرومتری وزارت نیرو، ورودی‌های آب دریاچه ارومیه به صورت مقادیر میانگین ماهیانه و سالیانه برآورد شده‌اند. در انتها ضمن ارائه مقادیر میانگین سالیانه و ماهیانه میزان بارندگی مستقیم بر روی دریاچه، الگوی تغییر ماهیانه جریان ورودی سطحی به آن نیز ارائه گردیده است.

تحلیل بیلان آبی دریاچه ارومیه : بخش اول - برآورد میزان تبخیر

سعید فرخی، گروه کوانتس دانشگاه تهران

محمد باقر روشن، گروه کوانتس دانشگاه تهران

چکیده

دریاچه ارومیه به عنوان بزرگترین دریاچه داخلی کشور و دومین دریاچه بزرگ آب شور جهان، در سال های اخیر با خطر خشکی کامل روبرو شده است. احیای دریاچه ارومیه به توسعه مدل هایی جهت تحلیل بیلان آبی آن نیازمند می باشد. در این تحقیق با استفاده از ایستگاه های تبخیر سنجی وزرات نیرو میزان تبخیر از سطح دریاچه به صورت میانگین ماهانه و سالانه برآورد شده است.  و عدد 900 میلیمتر به عنوان تبحیز سالانه از سطح دریاچه محاسبه شده است.  به همین منظور داده های 14 ایستگاه تبخیر سنجی از جمله ایستگاه تبخیر سنجی گلمخانه که داده های تبخیر آب شیرین و آب شور دریاچه را ثبت نموده، مورد بررسی قرار گرفته است. با مقایسه میانگین مقادیر تبخیر 14 ایستگاه تبخیر سنجی مجاور دریاچه با مقادیر تبخیر آب شیرین و شور ایستگاه کلمخانه، و اعمال تصحیح ضریب تشتک، تبخیر کلی از سطح دریاچه ارومیه محاسبه شده است و در پایان با در نظر گرفتن الگوری تبخیر ماهیانه ایستگاه های تبخیر سنجی، تبخیر ماهانه از سطح دریاچه در 12 ماه سال محاسبه شده است.